Recensie: Daughter of the Forest door Juliet Marillier
Sinds ik jaren geleden voor het eerst Dochter van het woud van Juliet Marillier las, wilde ik de Zeven wateren-serie graag verder lezen. Omdat er echter al zoveel tijd verstreken was sinds die eerste keer, wilde ik het verhaal eerst nog eens herlezen, dit keer in de originele Engelse versie.
Een spontane buddy read met een paar mensen online gaf me eindelijk het zetje dat ik nodig had om terug te keren naar deze wereld. En wat een prachtig en ontroerend verhaal bleek het te zijn.
Juliet Marillier – Daughter of the Forest (Sevenwaters #1) ★★★★★
Genre: Fantasy
But it is Sorcha, the seventh child and only daughter, who alone is destined to defend her family and protect her land from the Britons and the clan known as Northwoods. For her father has been bewitched, and her brothers bound by a spell that only Sorcha can lift.
To reclaim the lives of her brothers, Sorcha leaves the only safe place she has ever known, and embarks on a journey filled with pain, loss, and terror.
When she is kidnapped by enemy forces and taken to a foreign land, it seems that there will be no way for her to break the spell that condemns all that she loves. But magic knows no boundaries, and Sorcha will have to choose between the life she has always known and a love that comes only once.
Ik las Daughter of the Forest van Juliet Marillier ongeveer tien jaar geleden voor het eerst, in het Nederlands, en sindsdien leeft het in mijn herinnering voort als een vijfsterrenleeservaring. Toen ik het boek nu opnieuw oppakte, dit keer in het Engels, bracht dat onverwacht een moment van twijfel met zich mee. De reflectieve vertelstijl, waarbij Sorcha terugblikt op haar verleden, bleek iets moeilijker om in te komen dan ik me herinnerde. Dat zette me aan het denken over taal, immersie en hoe anders een verhaal kan aanvoelen wanneer je het jaren later opnieuw leest in een andere taal. Lag het aan mijn oudere, kritischere blik? Of was het gewoon het subtiele verschil tussen lezen in mijn moedertaal en lezen in het Engels?
Heel even overwoog ik zelfs om terug te grijpen naar de Nederlandse vertaling. Achteraf bleek dat gelukkig totaal onnodig, want niet lang na dat wat aarzelende begin werd ik volledig door het verhaal opgeslorpt.
Na die eerste onzekere pagina’s kwam de onderdompeling snel. Enkele dagen lang was dit het laatste wat ik las voor ik ging slapen en het eerste waar ik ’s morgens naar greep. Elk vrij moment wilde ik in deze wereld doorbrengen.
Objectief gezien is dit een erg traag voortkabbelende roman. De hoofdstukken zijn bijzonder lang en het verhaal voelt vaak alsof het natuurlijker zou vloeien als één doorlopende vertelling dan als duidelijk afgebakende hoofdstukken. Er zijn lange passages waarin technisch gezien weinig gebeurt. Toch bleef ik volledig geboeid. Marilliers schrijfstijl heeft iets bijna hypnotiserends, waardoor het tempo uiteindelijk nauwelijks nog een rol speelt.
De sfeer is doordrongen van een oude, mystieke kracht: de fluisterende aanwezigheid van de Fair Folk, het heilige gewicht van het oeroude bos en het gevoel dat er onder elke pagina iets schuilt dat ouder en dieper is dan menselijk begrip. De magie is hier zelden spectaculair of explosief; ze voelt eerder stil, eerbiedig en diep verweven met de wereld zelf.
Hoewel de roman duidelijk de toon draagt van een donker volkssprookje, verrijkt Marillier het verhaal met een interessante historische achtergrond. De spanningen tussen de Ierse en Britse culturen voegen een extra laag toe en verankeren de mythologische elementen stevig in een geloofwaardige werkelijkheid. Het resultaat voelt sterk aan als een klassiek sprookje waarin wreedheid en schoonheid voortdurend met elkaar verweven zijn: momenten van stille magie naast verdriet, lijden en volharding.
Het boek schuwt ook de duisternis niet. Eén scène in het bijzonder, relatief vroeg in het verhaal (spoiler/trigger warning voor hoofdstuk 6), waarin Sorcha slachtoffer wordt van seksueel geweld, is bijzonder moeilijk om te lezen. Ze wordt vrij expliciet beschreven en brengt de volledige gruwel van het moment over, maar voor mij voelde ze nooit gratuit aan. In plaats van louter shockwaarde te hebben, vormt deze gebeurtenis een cruciaal kantelpunt in Sorcha’s verhaal. Vanaf dat moment komt haar veerkracht nog sterker centraal te staan.
In essentie is Daughter of the Forest Sorcha’s verhaal. Haar gelofte, haar stilte en haar onwrikbare vastberadenheid om de schijnbaar onmogelijke opdracht te volbrengen vormen het emotionele hart van de roman. Sorcha’s kracht is niet luid of spectaculair; ze is stil, koppig en diep ontroerend. Haar vermogen om onvoorstelbaar lijden te doorstaan geeft het verhaal zijn emotionele gewicht. Er waren verschillende momenten waarop ik oprecht moest huilen, en boeken die me zo raken krijgen van mij zelden minder dan vijf sterren.
Wat me bij deze herlezing verraste, is dat ik het boek in mijn herinnering vooral als een romance had opgeslagen. Lezers die het verhaal met die verwachting oppakken, zouden wel eens ontgoocheld kunnen zijn dat de romantische verhaallijn eigenlijk vrij subtiel blijft en pas later in het boek echt op de voorgrond treedt. In plaats van het verhaal te domineren, groeit de band tussen Sorcha en Red stilletjes in de marge. Hun connectie ontvouwt zich via vluchtige blikken, onuitgesproken begrip en kleine momenten waarbij de lezer tussen de regels moet lezen. Het verhaal van de Zeemeermin was daarbij bijzonder veelzeggend. Het is precies het soort liefdesverhaal dat zowel de personages als de lezer langzaam overvalt; en misschien is dat ook waarom het zo lang blijft nazinderen en het boek begint te definiëren.
Toch bracht deze herlezing, met iets kritischere ogen, ook enkele kleine imperfecties aan het licht. Omdat het verhaal zo sterk vanuit Sorcha’s perspectief verteld wordt en tegelijk de structuur van een sprookje volgt, voelen bepaalde elementen wat vereenvoudigd of minder uitgewerkt aan.
De broers, die nochtans centraal staan in Sorcha’s motivatie, worden vaak vooral gekarakteriseerd door één of twee dominante eigenschappen. Toch is het een bewijs van Marilliers talent dat ze alsnog duidelijk van elkaar te onderscheiden zijn. Vooral Connor en Finbar springen eruit, wat logisch is gezien zij de broers zijn met wie Sorcha de sterkste band heeft. Sommige andere broers blijven echter wat schetsmatiger en vervullen eerder herkenbare archetypische rollen zoals “de leider” of “de krijger”.
Ook Simons verhaallijn voelde enigszins gehaast aan. Zijn karakterboog lijkt eigenlijk genoeg emotioneel conflict te bevatten voor een volledige roman, maar wordt uiteindelijk vrij snel afgerond. Toch slaagt Marillier er goed in om de bitterheid die hem drijft voelbaar te maken: het gevoel altijd over het hoofd gezien te worden en steeds te verlangen naar wat hij niet kan hebben. Die onderliggende emotie geeft zijn personage een tragische kant, ook al voelt de afronding wat abrupt.
De antagonisten worden op gelijkaardige wijze gevormd door de sprookjesachtige wortels van het verhaal. Richard slaagt er zonder moeite in om woede en afkeer op te roepen, al neigt zijn wreedheid af en toe naar karikatuur. Voor Oonagh geldt iets gelijkaardigs. Zij belichaamt vooral het archetype van de gevaarlijke verleidster, gedreven door pure kwaadaardigheid. Hoewel die eenvoud goed past bij de sprookjestoon van het verhaal, had ik toch graag iets meer inzicht gekregen in haar achtergrond en motieven.
Een ander klein maar terugkerend detail dat me af en toe uit het verhaal haalde, was hoe vaak de leeftijd van de personages – en vooral die van Sorcha – benadrukt wordt. Historisch misschien correct, maar als moderne lezer kan het wat ongemakkelijk aanvoelen om voortdurend herinnerd te worden aan het feit dat ze eigenlijk nog zo jong is.
Geen van deze punten kon mijn leeservaring echter echt verminderen. Wat vooral blijft hangen, is de sfeer en de emotionele echtheid van Sorcha’s reis. Marillier heeft een uitzonderlijk talent om kleine, vluchtige emoties te vatten in subtiele details: een blik, een stil moment in het bos, een kleine verandering in iemands houding. Daardoor voelt elke pagina levendig en doordrenkt van plaats en gevoel.
Deze herlezing herinnerde me trouwens ook aan iets wat als verzamelaar een beetje frustrerend is: de boeken van Juliet Marillier hebben eigenlijk nooit de mooie, consistente uitgaven gekregen die ze verdienen. Hardcovers zijn moeilijk te vinden en de covers van verschillende edities passen zelden bij elkaar. Gezien hoe geliefd haar werk is, en hoe lyrisch en sfeervol haar schrijfstijl, is het eigenlijk jammer dat haar boeken niet vaker in echt samenhangende, visueel prachtige edities verschijnen. De meest consistente reeks die ik tot nu toe gevonden heb, zijn de Nederlandse paperbacks die ik tweedehands op de kop tikte.
Hoe dan ook: ondanks dat ik deze keer iets meer kleine imperfecties opmerkte, kan ik mezelf er nog steeds niet toe brengen het boek lager te beoordelen dan tien jaar geleden. Als deze herlezing iets bevestigde, dan is het wel hoe krachtig dit verhaal nog altijd is. Zelfs terwijl ik aan het werk was of met andere dingen bezig was, merkte ik dat mijn gedachten telkens weer naar dit boek afdwaalden. Er zijn maar weinig verhalen die zo’n sterke greep op mijn gedachten weten te houden.
Daughter of the Forest is misschien niet perfect, maar de stille magie, de betoverende sfeer en de emotionele kern maken het tot een onvergetelijke leeservaring; eentje dat voor mij nog altijd vijf sterren verdient.
Nog enkele spoilerachtige gedachten
Wat me bij deze herlezing misschien nog het meest verraste, was hoe abrupt het verhaal eigenlijk eindigt. Ik was volledig vergeten hoe open het lot van verschillende personages blijft. Oonagh verdwijnt simpelweg nog voor de personages haar bereiken, en hoewel twee van de broers besluiten haar achterna te gaan, horen we nooit wat er uiteindelijk met hen gebeurt. Als je bedenkt dat zij met één enkele spreuk bijna alle broers en zus vernietigde (met een vloek die jaren van lijden kostte om ongedaan te maken) voelt hun beslissing om haar te achtervolgen, ogenschijnlijk zonder echt plan of bescherming, eerlijk gezegd wat roekeloos en onbevredigend.
Er zijn ook verschillende kleinere verhaallijnen die me doen afvragen wat er daarna gebeurt. Finnbars situatie bijvoorbeeld roept heel wat vragen op. Wat bedoel je dat hij een zwaanpartner en zwaanbaby’s heeft die hij heeft moeten achterlaten? Wat zal die scheiding met hem doen? De manier waarop hij zelf over zijn toekomst spreekt, klinkt behoorlijk somber.
Ook Liams situatie met Eilish blijft wat in de lucht hangen. Het wordt sterk gesuggereerd dat hij na de verwijdering van Eamonn verantwoordelijkheid zal opnemen voor haar en haar zoon, maar het verhaal bevestigt dat nooit echt expliciet. Momenten zoals deze zorgen ervoor dat het einde minder als een definitieve afsluiting aanvoelt en meer als het sluiten van één hoofdstuk in een veel groter verhaal.
Simons verhaallijn laat eveneens heel wat vragen achter. Zijn wrok tegenover Sorcha voelt pijnlijk oneerlijk. Als het kleine medaillon dat hij haar gaf inderdaad een romantische betekenis had, had zij daar onmogelijk van op de hoogte kunnen zijn. Zijn boosheid lijkt daarom eerder een weerspiegeling van zijn eigen bitterheid dan van iets wat Sorcha werkelijk heeft gedaan. Daarnaast had ik ook graag meer geweten over zijn tijd bij het Feeënvolk.
En dan is er nog de profetie over degene die “noch van Erin noch van Brittannië is, maar beide”, en die het evenwicht zal herstellen. Het voelt alsof dit duidelijk verwijst naar één van de toekomstige kinderen van Sorcha en Red. Ik herinner me ook dat het volgende boek in de reeks het perspectief verschuift naar Sorcha’s dochter, met een behoorlijke tijdsprong. Dat is eigenlijk ook de reden waarom ik zo lang gewacht heb om de serie verder te lezen. Na een volledig boek zo diep in Sorcha’s gedachten en gevoelens te hebben gezeten, voelt het moeilijk om haar als verteller los te laten.
En misschien is dat wel het duidelijkste bewijs van hoe krachtig Marilliers schrijfstijl is: zelfs nadat ik het verhaal voor de tweede keer heb uitgelezen, merk ik dat ik tegelijk verder wil reizen in deze wereld én nog even wil blijven hangen precies op dit punt, vragen en al.
